Hệ thống tài chính Mỹ giờ mạnh hơn nhiều trước khủng hoảng

Theo Bộ trưởng Tài chính Mỹ Timothy Geithnert, tài chính Mỹ không chỉ mạnh hơn đáy khủng hoảng mà còn với các điều kiện phổ biến trước khủng hoảng.
Ông Geithner viết trên tờ Wall Street Journal rằng, một số người phản đối cải cách các quy định tài chính đang cố gắng làm chậm và yếu đi các quy định, không cung cấp tài nguyên cho các cơ quan quản lý, và giết chết cải cách.
Chúng tôi sẽ không cho phép điều đó xảy ra, ông Geithner viết. Rất nhiều người Mỹ vẫn chịu ảnh hưởng đau thương từ khủng hoảng tài chính. Chính phủ nợ họ một hệ thống tài chính được bảo vệ tốt hơn trước nguy cơ thảm họa và lạm dụng.

Với tư cách là Bộ trưởng Tài chính, ông Geithner sẽ đề nghị Tổng thống phủ quyết bất cứ dự luật nào mà Quốc hội thông qua có thể làm suy yếu các biện pháp bảo vệ tài chính

Trung Quốc sốt sắng trước bài toán nợ nần của Mỹ

Khi người dân nước Mỹ đang lo lắng dõi theo những phiên đàm phán về nợ và thâm hụt ngân sách thì bên kia bán cầu, các nhà lãnh đạo Bắc Kinh cũng đứng ngồi không yên.
Chủ nợ lớn nhất của Mỹ là Trung Quốc, hiện nắm giữ khoảng 1.500 tỷ USD nợ Chính phủ nước này. Trung Quốc đã lên tiếng chỉ trích Mỹ chi tiêu công hoang phí.
“Chúng tôi hy vọng Chính phủ Mỹ sẽ thi hành những chính sách và biện pháp có trách nhiệm để đảm bảo lợi ích của các nhà đầu tư”, người phát ngôn Bộ Ngoại Giao Trung Quốc Hong Lei phát biểu trong một cuộc họp báo cuối tuần trước.
Andy Rothman – chuyên gia phân tích của ngân hàng CLSA tại Thượng Hải – cho rằng ngay cả khi Trung Quốc không đánh tiếng bán ra một phần nợ của Mỹ, thì các nước khác cũng có thể bán những tài sản bằng USD của mình. Nhưng với Trung Quốc, đó là tự sát về mặt tài chính. Trên trường quốc tế, đây là mối quan hệ quá chặt chẽ đến nỗi khó mà bị phá vỡ.

Theo giới phân tích, Trung Quốc lâm vào tình cảnh như hiện nay là do đã đi thỏa mãn những lợi ích kinh tế bản thân. Để hỗ trợ nền kinh tế xuất khẩu lớn nhất thế giới của mình, họ đã tập trung vào các chính sách khuyến khích tiết kiệm trong nước và ghìm giá đồng nội tệ. Kết quả là lượng thặng dư thương mại và tài khoản vãng lai khổng lồ. Nước này đã tích trữ hơn 3.000 tỷ USD trong dự trữ ngoại hối, nhiều hơn bất kỳ quốc gia nào khác.

Bắc Kinh cố gắng đa dạng hóa danh mục đầu tư bằng cách xây dựng một quỹ quốc gia để đầu tư vào một số ngoại tệ như của châu Âu và Nhật Bản. Chính phủ cũng hỗ trợ các doanh nghiệp nước này mở rộng ra nước ngoài, mua lại các mỏ khoáng sản và tài nguyên thiên nhiên để đáp ứng nền kinh tế đang trong cơn khát phát triển.

Tuy nhiên, Trung Quốc sở hữu quá nhiều ngoại tệ mà các thị trường trái phiếu khác không đáp ứng được. Do vậy, phần lớn trong số đó vẫn tiếp tục được dành cho thị trường trái phiếu của Mỹ.

“Trung Quốc không còn lựa chọn nào khác là phải tiếp tục mua vào. Rốt cuộc, trái phiếu Chính phủ Mỹ vẫn là sản phẩm đầu tư linh hoạt và lớn nhất thế giới”, chuyên gia Zhang Ming tại Viện Khoa học Xã hội Trung Quốc nhận định.

Chia sẻ quan điểm này, Eswar S.Prasad, cựu trưởng chi nhánh của IMF tại Trung Quốc, nói: “Thực sự họ không thể làm gì khác. Kể cả khi Trung Quốc có thấy Mỹ sắp rơi xuống vực thì cũng không còn nơi nào khác cho họ đổ tiền vào”.

Những năm gần đây, Bắc Kinh thường xuyên kêu ca về chính sách tiền tệ của Washington. Năm 2009, không lâu sau khi cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu nổ ra, Thủ tướng Trung Quốc Ôn Gia Bảo đã tỏ ý lo ngại về độ an toàn của lượng trái phiếu Mỹ khổng lồ nước này đang nắm giữ. Năm ngoái, các cố vấn chính sách của Trung Quốc đã lên tiếng chỉ trích Cục Dữ trữ Liên bang Mỹ làm giảm giá trị trái phiếu bằng cách in quá nhiều tiền với chính sách được gọi là “nới lỏng định định lượng” (QE).

Nhiều chuyên gia kinh tế nhận định sự mất cân bằng về mặt cấu trúc của cả hai bên trong quan hệ nợ nần có thể là thảm họa. Chẳng hạn, nhiều người nói rằng hai nước này đã góp phần gây ra cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu bằng cách tạo ra lãi suất thấp giả tạo, đẩy giá nhà đất đến ngưỡng nguy hiểm.

Hiện tại, cả Mỹ và Trung Quốc đều đang cố gắng thích nghi theo cách riêng của mình. Các nhà lập pháp Mỹ yêu cầu tiết kiệm hơn và giảm chi tiêu. Trái lại, giới chức Trung Quốc lại cam kết thúc đẩy chi tiêu và bớt tiết kiệm đi. Mỹ tập trung vào vực dậy nền kinh tế, còn Trung Quốc ra sức hạ nhiệt tăng trưởng.

Tuy vậy, trong hai năm qua, chưa nước nào đạt được tiến bộ đáng kể nhờ những chiến lược trên. Đôi bên Mỹ - Trung đều thấy các biện pháp này quá tốn kém và gây bất lợi cho những mục tiêu kinh tế ngắn hạn.

Theo nhiều chuyên gia kinh tế, Trung Quốc có thể hạn chế sự phụ thuộc vào các tài sản bằng đồng USD thông qua việc để đồng nội tệ tăng giá nhanh hơn các loại tiền tệ khác. Điều đó giúp hàng hóa nhập khẩu bớt đắt đỏ hơn đối với người tiêu dùng trong nước. Nhưng nó cũng làm hàng Trung Quốc xuất khẩu đắt hơn đối với khách nước ngoài. Hậu quả là gây thiệt hại cho các nhà máy của nước này và dẫn đến cắt giảm nhân công trên diện rộng.

Trước những thực tế trên, nhiều người đặt vấn đề nếu Trung Quốc lo lắng về việc nắm giữ quá nhiều tài sản bằng đồng USD – vốn có thể mất giá khi mà giá trị đồng nhân dân tệ tăng lên, thì tại sao nước này không bán bớt đi hoặc chí ít là dừng việc mua thêm vào.

Các khảo sát gần đây của Chính phủ Mỹ cho thấy Trung Quốc đang bắt đầu thực hiện các biện pháp đó. Đầu năm nay, họ bắt đầu giảm mua nợ của Mỹ. Tuy nhiên, các nhà phân tích cảnh báo những số liệu này có thể không phản ánh lượng mua bán do các nước thứ ba thực hiện thay cho Trung Quốc. Ví dụ như một vụ mua lại trái phiếu của Mỹ tại London theo yêu cầu của Ngân hàng Trung Quốc đã không được Washington tính đến.

Nhiều nhà kinh tế tin rằng Trung Quốc có thể đã tiếp tục mua vào nợ của Mỹ. Bằng chứng là lượng thặng dư thương mại và tài khoản vãng lai của nước này gần như cho thấy họ đã tiếp tục tích trữ đồng USD.

Nhận định xu hướng-Chiến lược Phiên Mỹ 19/7/2011

GBP/USD intraday: towards 1.6175.
Pivot: 1.6085
Our preference: Long positions above 1.6085 with targets @ 1.616 & 1.6175 in extension.
Alternative scenario: Below 1.6085 look for further downside with 1.6015 & 1.599 as targets.
Comment: the RSI broke above a bearish trend line.
Key levels1.5991.60151.60851.6119 last1.6161.61751.62

 
EUR/USD intraday: continuation of the rebound.
Pivot: 1.414
Our preference: Long positions above 1.414 with targets @ 1.4225 & 1.4285 in extension.
Alternative scenario: Below 1.414 look for further downside with 1.4075 & 1.4025 as targets.
Comment: the pair has broken above an intraday bearish channel resistance and a ST bearish trend line.
Key levels1.4351.42851.42251.4173 last1.4141.40751.4025

HSBC: Mỹ sẽ không bán vàng dự trữ cho dù nợ chồng chất

Lượng dự trữ vàng chỉ là một phần nhỏ trong tổng dư nợ, do đó doanh thu bán hàng từ vàng sẽ ít tác động lên mức nợ.
Có hoài nghi Bộ Tài chính Mỹ sẽ bán hoặc quy đổi lượng vàng từ kho dự trữ nhằm giúp nước này tránh khỏi tình trạng vỡ nợ. Tuy nhiên, ngân hàng HSBC cho rằng khả năng trên là rất thấp. Có 4 lý do ngân hàng đưa ra.

Đầu tiên, lượng dự trữ vàng chỉ là một phần nhỏ trong tổng dư nợ, do đó doanh thu bán hàng từ vàng sẽ ít tác động lên mức nợ.

Lý do thứ 2, việc bán vàng từ kho dự trữ sẽ ảnh hưởng đến sự ổn định của đồng USD. Trong khi Mỹ luôn muốn USD là đồng tiền dự trữ của cả thế giới. Vì thế, có nhiều cơ sở để Mỹ tiếp tục nắm giữ vàng như 1 tài sản dự trữ.
HSBC cho rằng Mỹ cũng biết được 1 điều dự trữ vàng của 1 quốc gia làm củng cố niềm tin cho các nhà đầu tư. Việc bán vàng sẽ gửi những thông điệp sai đến thị trường tài chính và có thể làm suy yếu thêm thị trường này.
 
Lý do cuối cùng ngân hàng này đưa ra cho việc Mỹ sẽ không bán vàng từ kho dự trữ là do giá vàng đang tăng so với các tài sản khác như EUR và JPY nên việc bán vàng lúc này là không có lợi cho Mỹ.
 

Bản tin tư vấn tiền tệ ngày 18/07/2011

VẤN ĐỀ TĂNG TRẦN NỢ VẪN ĐANG ĐƯỢC THẢO LUẬN

Trên thị trường chứng khoán Mỹ, chốt phiên giao dịch ngày thứ Sáu, chỉ số công nghiệp Dow Jones tăng 42,61 điểm tương đương 0,34% lên 12.479,73 điểm. Chỉ số S&P 500 tăng 7,27 điểm tương đương 0,56% lên 1.316,14 điểm. Chỉ số Nasdaq tăng 27,13 điểm tương đương 0,98% lên 2.789,80 điểm.

Thị trường khá lo lắng khi con số mới công bố cho thấy niềm tin người tiêu dùng thấp hơn dự báo của giới chuyên gia và Chủ tịch Hạ viện John Boehner khẳng định Đảng Cộng hòa sẽ không chấp nhận tăng thuế trong các cuộc bàn thảo để giảm thâm hụt ngân sách

Niềm tin người tiêu dùng Mỹ tháng 7/2011 bất ngờ rơi xuống mức thấp nhất trong hơn 2 năm, điều này không khỏi khiến thị trường lo lắng về việc tăng trưởng việc làm trên thị trường thấp và giá nhà hạ sâu khiến người tiêu dùng hạn chế chi tiêu.

Chỉ số Thomson Reuters/University of Michigan đo niềm tin người tiêu dùng hạ xuống mức 63,8 trong tháng 7/2011, mức thấp nhất tính từ tháng 3/2009. Tháng 6/2011 chỉ số này ở mức 71,5. Chỉ số đã được dự báo tăng lên mức 72,2.

Thị trường chứng khoán Mỹ không tăng điểm mạnh bởi lo lắng xung quanh việc các nhà hoạch định chính sách vẫn bất đồng về nâng trần nợ Mỹ.

S&P viết trong báo cáo “nếu việc tăng trần nợ tiếp tục bị trì hoãn có thể dẫn chúng tôi đến kết luận rằng khả năng vỡ nợ lớn hơn chúng tôi nghĩ và chúng tôi có thể hạ bậc tín nhiệm của Mỹ ngay trong tháng này”

Hôm nay thị trường tài chính Nhật sẽ nghỉ lễ

KHỦNG HOẢNG NỢ VẪN ĐEO BÁM EU

EUR/USD giảm trở lại vùng giá 1.40, thị trường nhận định các nhà lãnh đạo EU sẽ thất bại trong việc tìm kiếm những biện pháp hiệu quả để giải quyết khủng hoảng nợ trong hôi nghị thượng đỉnh tuần này. Các lãnh đạo EU sẽ tổ chức một hội nghị đặc biệt tại Brussels ngày 21/7.

Chủ tịch ECB Trichet phát biểu ECB sẽ không chấp nhận trái phiếu của những đất nước vỡ nợ như là tài sản thế chấp. Kết quả stress tests của 90 ngân hàng EU tốt hơn dự báo, nhưng không làm dịu bớt lo lắng của nhà đầu tư về khủng hoảng nợ.

Dự kiến biên độ hôm nay: 1.3950-1.4070, xu hướng giảm.

VÀNG LẬP KỶ LỤC GIÁ MỚI

Vàng lập kỷ lục mới 1598.20 trong sáng nay, phản ánh mối lo lắng thường trực của nhà đầu tư về vấn đề khủng hoảng nợ của EU và trần nợ của Mỹ.

Trong khi vấn đề trần nợ vẫn đang được thảo luận thì vàng vẫn tăng giá, mục tiêu tiếp theo 1610. Lượng vàng nắm giữ của SPDR Gold Trust tăng gần 1% lên đến 1236.013 tấn, mức cao nhất từ cuối tháng 1.

Tom Fitzpatrick, trưởng nhóm phân tích kỹ thuật của CitiFX nhận định xu hướng tiếp theo của vàng sẽ tương tự như đợt tăng từ tháng 7 đến tháng 12 năm 2010, và cũng như từ tháng 1 đến tháng 5 năm nay. Cả 2 khoảng thời gian đó, vàng tăng 250 USD đến 275 USD trong 5 tháng. Ông ấy nhận định vàng sẽ tăng đến 1700 đến 1750 trong 2 đến 3  tháng tới. Kênh tăng giá dài hạn bắt đầu tư đợt tăng giá năm 2008 xác định kháng cự biên trên của kênh giá ở 1660. Tuy nhiên, các mức kháng cự tăng dần với tỉ lệ 5 USD/tuần, vì thế kênh tăng giá phù hợp với mục tiêu 1700.

CHIẾN LƯỢC GIAO DỊCH
Tiền tệ	Trạng thái		Mục tiêu	Dừng lỗ
	Mua	Bán
Vàng	1594.00		1604.00	1590.00
EUR/USD		1.4070	1.3970	1.4120
GBP/USD		1.6100	1.6000	1.6150
AUD/USD		1.0600	1.0500	1.0650
USD/JPY		79.20	78.80	79.40

Ngoại tệ	Biên độ giao dịch
	Hôm trước	Dự báo hôm nay
Vàng	1575.81 – 1593.27	1592.00 – 1610.00
EUR/USD	1.4091 – 1.4198	1.3950 – 1.4080
GBP/USD	1.6075 – 1.6175	1.6000 – 1.6120
AUD/USD	1.0618 – 1.0745	1.0500 – 1.0620
USD/CAD	0.9519 – 0.9623	0.9520 – 0.9600
USD/JPY	78.87 – 79.27	78.80 – 79.20

 (Các tư vấn trên chỉ mang tính tham khảo và mang tính thời điểm)

Nguy cơ "vấp bẫy đầu cơ ", Việt Nam lại chảy máu vàng

Việt Nam xuất khẩu trên 10 tấn vàng trong tháng 6-2011 trong khi giá vàng tăng kỷ lục và các nước đặc biệt là các ngân hàng TW đang ồ ạt thu gom kim loại quý…
Theo số liệu chính thức từ Tổng cục Thống kê, kim ngạch xuất khẩu tháng 6/2011 ước đạt 7,8 tỷ USD tăng khoảng 7,8% so với tháng trước và trở thành tháng có kim ngạch xuất khẩu cao kỷ lục từ trước tới nay.
Trong cùng thời kỳ, kim ngạch nhập khẩu ước đạt 8,2 tỷ USD, giảm nhẹ 5,2% so với tháng trước. Như vậy, nhập siêu tháng này ước khoảng 400 triệu USD, thấp nhất kể từ tháng 9-2010 trở lại đây.

Đây được coi là diễn biến tích cực đối với nỗ lực ổn định vĩ mô trong nước. Sau 4 tháng liên tiếp nhập siêu đều vượt 1 tỷ USD, nhập siêu giảm nhanh trong tháng này khiến những lo ngại liên quan có dịp giải tỏa.

Tuy nhiên, số liệu từ Tổng cục Hải Quan lại cho thấy, kể từ khoảng nửa cuối tháng 5 kim ngạch nhóm đá quý, kim loại quý và sản phẩm đột ngột tăng mạnh. Tính cho đến thời điểm này, ước tính đã có khoảng 1 tỷ USD kim ngạch xuất hiện trong thống kê của cơ quan này.

Nguồn tin từ Vụ thống kê Thương mại Dịch vụ (Tổng cục Thống kê) cũng khẳng định, tái xuất vàng tạo mức tăng đột biến của kim ngạch xuất khẩu nhóm này, khoảng 630 triệu USD tính riêng trong tháng 6. Quy đổi tương đương, đã có trên 10 tấn vàng được xuất khẩu trong tháng 6-2011. Như vậy, gần như toàn bộ phần kim ngạch tăng thêm trong tháng này, trong so sánh với tháng trước, có được do hoạt động tái xuất vàng.

Động thái tăng cường xuất khẩu kim loại quý của Việt Nam dường như … “rất hợp thời” vì các nước đặc biệt là các ngân hàng TW đang ồ ạt thu gom vàng làm nơi trú ẩn chống lạm phát…

Sau khi mua vào 20 tấn vàng hôm 12/7, quỹ đầu tư vàng lớn nhất thế giới SPDR Gold Trust lại mua vào 10,97 tấn vàng, nâng lượng nắm giữ của quỹ lên 1.236,01 tấn – cao nhất kể cuối tháng 4 tới nay.

Như vậy trong tuần qua, SPDR đã mua vào tổng cộng 30,93 tấn vàng, sau khi bán ra vẻn vẹn có 2,86 tấn trong tuần trước.

Hai phiên mua vào của tuần này cũng là 2 phiên giao dịch mạnh nhất của quỹ trong năm 2011.

Hãng tin Reuters dẫn thông tin từ Hội đồng Vàng Thế giới (WGC) cho biết, khối lượng vàng mà các ngân hàng trung ương trên thế giới gom mua nửa đầu năm nay đã vượt khối lượng mà nhóm này mua vào trong cả năm 2010

Sự quan tâm trở lại của các ngân hàng trung ương đối với vàng là một lý do quan trọng dẫn đến sự leo thang ồ ạt của giá kim loại quý này.

WGC không đưa ra một con số cụ thể nào, nhưng công bố này không hề gây ngạc nhiên, vì từ năm ngoái, các ngân hàng trung ương đã lần đầu tiên mua ròng vàng sau hai thập kỷ bán ròng.

“Đây không phải là sự chuyển biến bất ngờ, mà là một xu hướng đang tăng tốc khi mà các ngân hàng trung ương ở châu Âu bắt đầu bán ít vàng đi, và các ngân hàng ở các nền kinh tế mới nổi bắt đầu mua nhiều vàng hơn”, nhà nghiên cứu Juan Carlos Artigas thuộc WGC phát biểu.

Từ đầu năm đến nay, Mexico là quốc gia đi đầu trong cuộc đua tăng dự trữ vàng. Hồi đầu tháng 5, Ngân hàng Trung ương nước này đã chi hơn 4 tỷ USD mua vàng. Trong khi đó, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) đã kết thúc những nỗ lực bán vàng vào cuối năm ngoái.

Theo hãng nghiên cứu thị trường vàng GFMS của Anh, các ngân hàng trung ương mua ròng 73 tấn vàng trong năm 2010. Nhóm này bán ròng 34 tấn vàng trong năm 2009 và 235 tấn trong năm 2008.

Ông John Embry, chiến lược gia đầu tư của quỹ Sprott cho rằng, các vấn đề địa chính trị rắc rối và kinh tế vĩ mô u ám sẽ hỗ trợ cho vàng. Ông dự báo giá sẽ lên 1.650 USD/ounce trong mùa hè này, trước khi lên 1.800 USD/ounce trong 3 tháng sau đó.

Embry đưa ra các nguyên nhân làm tăng giá vàng bao gồm:

Một là nhu cầu đầu tư. Phần lớn yếu tố mùa vụ đến từ châu Á, liên quan đến truyền thống ở những nơi mua vàng chuẩn bị cho mùa cưới, riêng ở Ấn Độ có nhu cầu cao từ vùng nông thôn sau thu hoạch vụ mùa. Mùa hè không phải là thời điểm tốt đối với vàng bởi Ấn Độ mới gieo trồng vụ mới và châu Á chưa vào mùa cưới. Nhưng trong bối cảnh hiện nay, nhu cầu kim loại quý có thể loại trừ yếu tố mùa vụ. “Người ta quên rằng thị trường vàng đang thay đổi đáng kể từ nhu cầu truyền thống sang nhu cầu đầu tư như một loại tiền tệ chống lại sự mất giá của các tài sản khác”, Embry nói.

Hai là, nỗi sợ hãi đối với nền kinh tế, đặc biệt là các sự kiện quan trọng đến trong mùa hè. Tháng này, Mỹ sẽ kết thúc chương trình nới lỏng định lượng lần 2 (QE2) và không có ý định tung ra gói QE3, trong bối cảnh lo lắng về nợ trần đến sớm hơn dự kiến.

Embry cho rằng, hai sự kiện trên có thể tác động đáng kể lên vàng, đặc biệt đúng lúc các dữ liệu kinh tế gần đây cho thấy Mỹ đang tăng trưởng chậm lại.

Ba là, động lực tăng cho giá vàng đến từ châu Âu. Theo Embry, nợ công ở khu vực đồng Euro ngày càng lan rộng và nghiêm trọng, cũng xuất hiện ở cả Mỹ, cho thấy các loại tiền tệ đang kém hấp dẫn và đó là yếu tố cơ bản để lạc quan đối với vàng.

Xét trên khía cạnh khác, theo Embry, khả năng Hy Lạp đựơc giải cứu sẽ làm tăng sức mạnh của Euro so với USD và điều này cũng làm tăng giá vàng.

Chiến lược gia của Spott còn lạc quan hơn nữa với giá vàng khi mùa hè qua đi bởi tháng 9 là thời điểm sôi động nhất của vàng theo lịch sử hơn 20 năm trở lại đây.

Từ năm 1988 đến nay, giá vàng tăng trung bình 3,4% bắt đầu từ cuối tháng 8 đến hết tháng 9. Thời điểm này là lúc người dân Ấn Độ đã thu hoạch xong phần lớn vụ mùa, tiền thu được từ việc bán hàng hoá thường dành cho mua vàng vì họ không có thói quen dùng ngân hàng. Người dân nơi đây cũng bắt đầu dự trữ vàng cho lễ hội Diwali vào tháng 10, một trong những lễ hội tôn giáo quan trọng bậc nhất của quốc gia này.

Tháng 9 còn là tháng bắt đầu cho mùa cưới của Ấn Độ và nhiều nước châu Á khác. Lễ hội Ramadan ở các nước theo đạo Hồi cũng diễn ra trong giai đoạn này.

Bầu Đức muốn thành tỷ phú thế giới

20 năm liền, Bầu Đức làm việc miệt mài, không có ngày nghỉ. Ông say mê kiếm tiền đến quên cả

Lâu nay bầu Đức không chỉ nổi tiếng với những thương vụ đình đám trong làng bóng đá như mua cầu thủ nổi tiếng Kiatisuk, sở hữu phi cơ... người ta còn biết đến ông với danh hiệu người giàu nhất trên sàn chứng khoán Việt Nam năm 2008. Thế nhưng có một bầu Đức khác mà ít ai biết, đó là cậu bé nghèo khổ của mấy chục năm trước, với những trải nghiệm đắng cay đã trở thành ký ức hằn sâu trong con người ông cho đến tận bây giờ.

Đức sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo, đông anh em. Mẹ tần tảo làm ruộng nuôi 9 anh em ăn học bằng bữa cơm độn sắn, độn khoai. Cậu bé Đoàn Nguyên Đức ngày ngày dắt trâu ra đồng, thả ước mơ vào bãi ngô xanh và cánh diều no gió. Lúc bấy giờ Đức chỉ có một tâm nguyện duy nhất là có tiền để học, học thật giỏi, đậu đại học và một cái nghề để thoát ra khỏi cuộc sống bần hàn. 10 năm dắt trâu ra đồng, kéo cày, xẻ đất, cái nắng cái gió làm cháy tóc sạm da càng khiến cho Đoàn Nguyên Đức nuôi quyết tâm thoát nghèo.

Khát vọng của bầu Đức là có tên trong danh sách tỷ phú thế giới. Ảnh: Baobongda.

Lớp 12, năm 1982, cậu khăn gói quả mướp vào TP HCM thi đại học, mang theo khát vọng của cả gia đình và những tham vọng từ thuở ấu thơ. Thế nhưng, con đường học vấn không mở ra trước mắt. Năm ấy, Đức trượt đại học… Không nản lòng, cậu lại vùi đầu vào sách vở. Sáng dắt trâu ra đồng, chiều về tranh thủ học bài. Nhưng dù cố gắng đến mấy, Đức vẫn không thể vào được cổng trường đại học. Như một định mệnh, cả 4 lần đi thi Đức đều không đạt kết quả như ý muốn.

Những năm 80, học vấn được coi là thước đo giá trị con người. Nếu không vào đại học cũng đồng nghĩa ước mơ thoát nghèo của cậu bé Đoàn Nguyên Đức chấm dứt và sẽ phải chấp nhận chôn vùi tuổi trẻ tại quê nhà, với con trâu cái cày, nương rẫy và đại ngàn.

“Sau những cú sốc, đau và thừa nhận mình dốt, tôi đã ngửa mặt lên trời và tự nói với bản thân rằng ngã ở đâu tôi sẽ đứng lên ở đó", Đức nhớ lại. Khi ấy, ông nhớ đến hình ảnh của mẹ, người phụ nữ miền sơn cước tần tảo nuôi 9 anh em Đức ăn học. Và ông chợt nhận ra rằng có nhiều con đường để dẫn đến thành công. "Con đường học vấn không mỉm cười với mình thì nên chọn con đường khác. Mọi con sông đều dẫn ra biển lớn, mọi con đường đều chia ra những lối rẽ riêng”, bầu Đức nói.

Thế rồi, cậu thanh niên 22 tuổi khăn gói quả mướp lên đường mang theo nhiệt huyết của tuổi trẻ và khát vọng làm giàu. Không tiền, không học vấn, con đường đầy mịt mù mở ra trước mắt. Lúc bấy giờ, ông không biết sẽ bắt đầu từ đâu và bằng công việc gì. Ông chỉ nhớ rằng mình đã làm đủ mọi nghề để nuôi sống bản thân, để tích góp kinh nghiệm và cố sáng tạo để tìm lối đi riêng. Và cũng chính vì không đạt được ước nguyện bằng con đường học vấn nên Đức chọn con đường khởi nghiệp riêng không qua trường học mà bằng trường đời.

Sau một thời gian làm thuê, Đức tích góp được một khoản tiền đủ để ông mở một phân xưởng nhỏ chuyên đóng bàn ghế cho học sinh tại quê nhà. Ấy là vào năm 1990, ông tự tay cưa, bào đục đẽo để làm ra sản phẩm đầu tiên là chiếc bàn cho học sinh. Sau đó ông mở rộng hoạt động kinh doanh sang sản xuất đồ nội thất rồi nhiều lĩnh vực khác để hình thành nên tập đoàn Hoàng Anh Gia Lai ngày hôm nay.

Bầu Đức thừa nhận có một nhân vật tỷ phú đã tác động khá mạnh tới tính cách, lối sống, và cách nghĩ suy của ông bây giờ. Đó chính là Bill Gates - tỷ phú người Mỹ khởi nghiệp bằng một chiếc máy tính nhỏ với con đường học vấn dở dang. Ông đã đọc say sưa cuốn sách viết về 100 tỷ phú thế giới, trong đó có nói về tỷ phú thế giới Bill Gates - người giàu thế giới suốt mấy năm liền. Ông có cảm giác như mình có duyên nợ và nét gì đó rất tương đồng với Bill Gates - tỷ phú thành công không bằng con đường học vấn. “Và tôi hiểu rằng trường đại học của tôi chính là đường đời. Đôi khi tôi tự hỏi, nếu không có tuổi thơ cơ cực, và thất bại trong con đường học vấn, chắc gì, tôi đã có ngày hôm nay”, ông Đức nói.

Miền quê Gia Lai của Bầu Đức giờ đã đổi thay nhiều. Đời sống người dân cũng đã nâng lên, căn nhà gỗ gắn bó với tuổi thơ của ông cũng đã được sửa sang, cơi nới. Và cậu thanh niên Đoàn Nguyên Đức từng suốt 10 năm dắt trâu ra đồng kéo cày đẽo đất khi xưa giờ đã là tỷ phú và là người giàu nhất trên sàn chứng khoán Việt năm 2008. Thế nhưng bầu Đức vẫn kiên quyết giữ lại mảnh đất cũ - nơi ông đã từng nếm trải đắng cay, cơ cực. Ông tâm sự: “Ba mẹ tôi vẫn ở quê cách thành phố 20 km. Anh em chúng tôi lớn lên mỗi đứa lập nghiệp một nơi song vẫn quây quần bên ba mẹ những ngày lễ Tết. Quê nghèo nhắc cho tôi rằng phải phấn đấu không ngừng nghỉ. Tôi cảm ơn mảnh đất này”.

Vẫn là hình ảnh cây cau cây dừa, nhưng mỗi lần về thăm quê Bầu Đức lại thấy cảm giác khó tả và cay cay nơi sống mũi. Những kỷ niệm buồn vui xa xưa lại ùa về. “Lúc ấy, tôi lại thấy mình ngày xưa, đang dắt trâu ra đồng chuẩn bị cày trên thửa ruộng sắp vào mùa”, bầu Đức nói.

40 năm qua đi, giờ ông Đức đã có trong tay tập đoàn Hoàng Anh Gia Lai với giá trị ròng lên tới vài chục nghìn tỷ đồng, một câu lạc bộ bóng đá lừng danh với những chân sút nổi tiếng được mua về. Thế nhưng bầu Đức vẫn không cho phép mình được dừng lại. Ông vẫn làm việc ngày đêm không ngừng nghỉ. Làm việc như thể để trả nợ cuộc đời và một điều lớn lao hơn - ông muốn thực hiện khát vọng của một doanh nhân Việt. Ông muốn làm điều mà nhiều doanh nhân thế giới đang làm.

Và khát vọng cuối cùng của bầu Đức là có tên trong danh sách tỷ phú thế giới chứ không còn đơn thuần là người giàu VN. “Tất nhiên, ước mơ chỉ là ước mơ, tôi tin rằng, tất cả những doanh nhân tâm huyết làm giàu đều mong muốn và phấn đấu vì điều này. Đây không còn là danh dự cá nhân mà còn là niềm tự hào dân tộc”, bầu Đức nói.

Ở cái tuổi ngoại tứ tuần, sự nghiệp đã đạt độ chín, tiền bạc cũng không còn là vấn đề bận tâm, bầu Đức đang dành nhiều thời gian hơn để thực hiện khát vọng của mình. Năm 2008, lần đầu tiên, cổ phiếu của Hoàng Anh Gia Lai được niêm yết trên sàn chứng khoán. Với trên 55% số cổ phiếu sở hữu, bầu Đức trở thành người giàu nhất sàn chứng khoán Việt 2008 do VnExpress.net bình chọn.

Bất chấp khủng hoảng, suy thoái, dưới bàn tay chèo lái của Chủ tịch Đoàn Nguyên Đức, Tập đoàn Hoàng Anh Gia Lai vẫn đạt kết quả khá ấn tượng với lợi nhuận 1.700 tỷ đồng năm 2009. Bầu Đức chia sẻ, năm 2008 khi nhìn thấy bức tranh ảm đạm và âm u của nền kinh tế, Hoàng Anh Gia Lai chỉ dám đặt ra mục tiêu lợi nhuận cho năm 2009 ở con số khiêm tốn 1.150 tỷ đồng. Thế nhưng khi lao vào cuộc chiến, ông nhận thấy có rất nhiều cơ hội và có nhiều ngách nhỏ để ông len vào và đạt thành công. “Kết quả thật ấn tượng, chúng tôi đã làm được và đạt tới con số 1.700 tỷ đồng lợi nhuận”, ông Đức chia sẻ.

Ông cho hay trong cuộc đời kinh doanh của mình chưa khi nào đối mặt với khó khăn như năm 2008 và 2009. Thị trường tiền tệ 2008 quá tồi tệ, năm 2009 chưa thoát khỏi khó khăn, hàng loạt doanh nghiệp rơi vào tình cảnh nhìn đâu cũng thấy khó. Bức tranh ảm đạm bao trùm kinh tế của cả thế giới. Bầu Đức rơi vào trạng thái bi quan thực sự, và có lúc ông tính chuyện buông xuôi. Ấy là vào tháng 7/2008, khi chứng kiến cảnh hàng loạt tập đoàn kinh tế lớn của thế giới tuyên bố phá sản. Cứ mỗi sáng mở mắt, đã thấy có 2 doanh nghiệp của Mỹ tuyên bố phá sản hoặc có đơn xin bảo hộ, ông lại thấy hoang mang và cảm giác, khủng hoảng như đang đến sát mình.

Tại VN, doanh nghiệp cũng rơi vào cảnh điêu đứng hàng loạt. Thị trường chứng khoán tụt dốc, chỉ số VN-index dò dẫm tìm đáy, bất động sản đóng băng…, nhiều doanh nghiệp rơi vào cảnh càng kinh doanh càng lỗ. Bầu Đức hiểu rằng, trong bối cảnh như vậy, người tài giỏi lắm cũng không tránh khỏi trạng thái hoang mang và ông đặt Hoàng Anh Gia Lai vào tình trạng khẩn cấp với nhiều kịch bản được đưa ra. Các kế hoạch kinh doanh và mục tiêu lợi nhuận liên tục được điều chỉnh. Và nhờ những quyết sách đúng, kịp thời nên Hoàng Anh Gia Lai là một trong số những doanh nghiệp sớm thoát ra khỏi khủng hoảng và giữ vững được hoạt động kinh doanh của mình.

Trong kế hoạch kinh doanh năm 2010, Hoàng Anh Gia Lai dự kiến đạt mức tổng lợi nhuận trước thuế từ 2.500 đến 3.000 tỷ đồng. Công ty đang đẩy nhanh triển khai nhiều dự án, chẳng hạn Dự án Khu chung cư An Tiến (Nhà Bè, TP HCM), Riverview, Phú Hoàng Anh, đường Nguyễn Hữu Thọ, TP HCM và nhiều dự án khác ở Đà Nẵng, Đăk Lăk và Gia Lai…

Những sự kiện đáng nhớ và gây sốc của bầu Đức: 1. Mua tiền đạo người Thái Kiatisuk Năm 2002, Hoàng Anh Gia Lai quyết định đưa tiền đạo số một Đông Nam Á - Kiatisuk về Gia Lai với mức lương khiến giới chuyên môn, người hâm mộ sửng sốt. Thậm chí, đến cả CLB của Thái Lan cũng không tin nổi điều này. Khi bầu Đức sang Thái để đàm phán hợp đồng mua Kiatiasuk, CLB chủ quản của anh còn không thèm tiếp. Bầu Đức phải ở lại Bangkok ròng rã trong hai tháng để tìm mọi cách tiếp xúc và tiến tới ký kết hợp đồng. Bầu Đức nhớ lại chính chân sút người Thái cũng chất vấn rằng "lấy tiền đâu ra mà trả lương". Khi đó, ông chủ của Hoàng Anh Gia Lai lập tức điện về và ra lệnh chuyển số tiền tương đương hai năm lương vào tài khoản của Kiatisuk. 2. Hợp tác với Arsenal và khai trương Học viện bóng đá HAGL Arsenal JMG Sự nổi tiếng của CLB nước Anh lan tỏa ở Việt Nam và khắp thế giới nhờ những trận đấu ở giải Ngoại hạng. Học viện bóng đá đầu tiên ở Việt Nam được xây dựng trên phố núi với quy trình đầu tư bài bản cho các tài năng bóng đá trẻ. Những mầm non này sẽ tương lai của bóng đá Việt Nam. Hàng tuần, người yêu bóng đá cả nước được thấy dòng chữ Hoàng Anh Gia Lai Việt Nam chạy trên những banner quảng cáo khắp sân Emirates của Arsenal tại London (Anh). 3. Sở hữu máy bay riêng Ngày 1/10/2008, chiếc Beechcraft King Air 350, trị giá 7,5 triệu USD chở bầu Đức lần đầu tiên cất cánh trên bầu trời theo đường bay từ Tân Sơn Nhất tới Gia Lai và quay trở lại. Phí hoạt động của chiếc máy bay cá nhân đầu tiên ở Việt Nam có thể lên tới hàng chục nghìn USD mỗi tháng với phí thuê người lái, xăng dầu, phụ phí sân bãi và bảo dưỡng. Chi phí mua máy bay đều do tự bầu Đức chi trả nhưng để phục vụ công việc cá nhân và cả công ty. Tháng 12/2008, Bầu Đức từng dùng Beechcraft King Air 350 để tới Phuket (Thái Lan) xem một trận đấu của tuyển Việt Nam tại AFF Cup 2008. 4. Lên sàn và trở thành người giàu nhất Việt Nam trên sàn chứng khoán Tháng 12/2008, 190 triệu cổ phiếu (tương đương 1.900 tỷ đồng) của tập đoàn Hoàng Anh Gia Lai niêm yết trên sàn TP HCM. Chủ tịch Đoàn Nguyên Đức nắm giữ 55% cổ phần, tương đương khoảng 104 triệu cổ phiếu. Với 55% cổ phần trong tập đoàn, ông Đức đã dẫn đầu danh sách những người giàu nhất sàn chứng khoán năm 2008 với 6.160 tỷ đồng cổ phiếu HAG. Ngoài ra, tổng tài sản mà Bầu Đức đang có vào khoảng 11.000 tỷ đồng, chưa bao gồm cổ phiếu. Tài sản của Hoàng Anh Gia Lai bao gồm các lĩnh vực như cao su, thủy điện, khai thác mỏ, sản xuất, kinh doanh khách sạn...

Hồng Anh